چهارشنبه ۵ آذر ۱۳۹۹
 

در سال 1384 طرحی ملی با عنوان پایش و مطالعات شبیه سازی سواحل کشور در سازمان بنادر و دریانوردی اغاز و  اولین مرحله آن در خلیج چابهار بود، به اجرا درآمد.  طی آن اندازه­گیری­های متمرکز در خلیج چابهار صورت گرفت و مدلسازی عددی پیش­یابی پارامترهای دریایی نیز انجام شد. این پروژه در واقع اولین اقدام عملیاتی در راستای شناخت اقلیم دریایی کشور به شمار می­رود و با توجه به عدم وجود تجربه اجرای چنین پروژه­ای در کشور از توان علمی مشاوران متخصص خارجی نیز در این زمینه استفاده شد

9

در آن زمان با توجه به برنامه ریزی صورت گرفته در خصوص توسعه بندر شهید بهشتی به عنوان تنها بندر اقیانوسی در کشور، تمرکز اصلی مطالعات به شناخت محیط دریایی مجاور این بندر معطوف شده بود تا طراحی و ساخت سازه­های دریایی این منطقه با شناخت کامل عوامل موثر صورت گرفته و اطمینان از عملکرد مناسب این سازه­ها تضمین گردد. در همین راستا با نصب تجهیزات اندازه­گیری در محدوده بندر شهید بهشتی و داخل خلیج چابهار سعی شد تا در طول یک سال برداشت داده، اطلاعات کافی از اقلیم دریایی این منطقه استخراج گردد.

از دستاوردهای مهم این پروژه می توان به این عناوین اشاره نمود:

         جمع آوری اطلاعات موجود

         بررسی های زمین شناسی و ژئومورفولوژی

         عملیات اندازه گیری های دریایی

         انتخاب مدل مناسب و انجام مدلسازی عددی

         توسعه یک مدل هیدرودینامیک و موج ایرانی

         بررسی و انجام مطالعات دقیق در مناطق خاص

         آنالیز زمانی و مکانی و مدیریت داده ها

         طبقه بندی سواحل

         تعیین و تشخیص مناطق دچار مشکل (از دیدگاه مهندسی سواحل)

         ارائه طریق جهت رفع مشکلات مناطق فوق

         ارائه طرح دراز مدت مونیتورینگ  در آبهای جنوب کشور

10

 جانمایی تجهیزات اندازه گیری در فاز اول پایش سواحل کشور (محدوده خلیج چابهار)

بخشهای مختلف این پروژه عبارتند از :

 عملیات اندازه گیری پارامترهای دریایی :

          اندازه گیری امواج دور از ساحل با استفاده از یک دستگاه بویه موج نگار

          اندازه گیری پارامترهای هواشناسی در  دو ایستگاه کنارک و چابهار

          اندازه گیری جزر و مد در سه نقطه

          اندازه گیری همزمان جریانات و امواج نزدیک ساحل در 6 نقطه توسط دستگاه ADCP

           تهیه پروفیل عرضی خط ساحلی هر سه ماه یکبار و بعد از هر طوفان

          بررسی تغییرات خط ساحلی به صورت ماهانه

          نمونه های رسوب بستر در هر پروفیل

          نمونه گیری رسوب معلق در سه نقطه

 عملیات اندازه گیری پارامترهای دریایی :

         مدلسازی جریانات خلیج چایهار

         پیشیابی امواح 25 ساله (Hindcast)

         مدلسازی انتقال امواج

         مدلسازی نفوذ امواج به بندر شهید بهشتی

         مدلسازی خیزآب ناشی از طوفان (Storm Surge)

         مدلسازی تغییرات خط ساحل

         مدلسازی سهبعدی هیدرودینامیکی خلیج چابهار

11

خوشبختانه بیشتر توفان­های حاره­ای که بر روی اقیانوس هند ایجاد می­شوند و به سمت عرض­های جغرافیایی بالاتر حرکت می­کنند پس از برخورد به شبه جزیره عربستان و سواحل کشور عمان تغییر مسیر داده و به سمت سواحل پاکستان منحرف می­شوند. با این حال به ندرت بعضی از توفان­ها خود را به سواحل ما نیز رسانده­اند که بزرگترین آنها با نام توفان گونو در سال 1386 رخ داد و با توجه اینکه در همان زمان برداشت اطلاعات میدانی توسط سازمان بنادر و دریانوردی در حال انجام بود، اطلاعات ارزشمند این توفان و تغییراتی را که در محیط دریا ایجاد نمود به دقت اندازه­ گیری شدند.

12

مسیر توفان گونو در سال 2007 میلادی

  در ادامه بر اساس اندازه­گیری­ها و مدلسازی­های صورت گرفته، میدان­های باد و موج منطقه در یک بازه 22 ساله شبیه سازی گردید و امواج طراحی برای دوره بازگشت­های تا 100 سال، با وارد کردن توفان گونو در تحلیل­های آماری استخراج گردیدند. همچنین با توجه شناخت بدست آمده از اقلیم دریایی، مخاطرات طبیعی، امواج توفانی، رژیم رسوبی و تغییرات خط ساحلی در منطقه خلیج چابهار طبقه بندی مناطق ساحلی طبقه بندی شدند.

13

 محدوده‌های تعریف شده خط ساحلی در ناحیه چابهار و پوشش صخره­ای منطقه

15

استخراج امواج طرح صد ساله در سواحل مکران